Sjedinjene Američke Države su potvrdile da su rasporedile svemirsko oružje u Zemljinu orbitu, što je prvi put da su priznale posjedovanje takvih ofanzivnih kapaciteta, piše CNN, a prenosi N1 Beograd.
Američki sekretar za vazduhoplovstvo Troj Majnk izjavio je da je to oružje, raspoređeno u orbiti, neophodno radi zaštite američkih snaga od neprijateljskih dejstava.
“Danas nastavljamo da obezbjeđujemo našu spremnost da se suočimo sa izazovima rastućih prijetnji, ma gdje one bile. Zbog toga Sjedinjene Države sada posjeduju oružje za kontrolu svemira, smješteno u orbiti, koje je sposobno da odbrani združene snage od neprijateljskih dejstava, rekao je Majnk na godišnjoj konferenciji koju u Merilendu organizuje Asocijacija vazduhoplovnih i svemirskih snaga.
On nije izneo više detalja o oružju u svemiru, a nepoznato je i kada je ono poslato u orbitu.
Tramp formirao Svemirske snage
Američki predsjednik Donald Tramp hvalio je američke Svemirske snage, formirane 2019. godine kao dio vzduhoplovstva, kao istorijski korak u pravcu jačanju odbrambenih kapaciteta SAD usred sve intenzivnije trke u naoružanju, u kojoj su Kina i Rusija dovele u pitanje američku dominaciju u svemiru.
“Kina razvija i koristi svemirske i protivsvemirske kapacitete u okviru strategije vojne modernizacije”, navodi se na sajtu Svemirskih snaga SAD, dok “Rusija posmatra svemir kao poprište ratnih dejstava i smatra da će prevlast u svemiru biti odlučujući faktor u budućim sukobima”.
Američki vojni zvaničnici su u više navrata upozoravali da te dvije zemlje testiraju nove ofanzivne svemirske kapacitete, navodeći primere kao što su ruske vježbe sa satelitskim sazvežđima – za koje Vašington tvrdi da bi mogle da demonstriraju “taktike napada i odbrane” za buduća borbena dejstva – te kineski razvoj hipersonične rakete sa nuklearnim kapacitetom koja se kreće putanjom djelimične orbite.
CNN je 2024. godine objavio da američki obavještajni podaci pokazuju da Rusija takođe radi na tome da razvije svemirsko nuklearno oružje, koje bi uz pomoć velikog energetskog talasa, takozvanog elektromagnetnog pulsa, moglo da onesposobi veliki broj komercijalnih i vladinih satelita. Moskva je ove navode negirla.
Takvo oružje moglo bi da ima i šire nesagledive posljedice. Na primjer, udar na satelite koji se koriste za predviđanje vremenskih neprilika i prirodnih katastrofa, ili globalne navigacione sisteme koji se koriste u sve moguće svrhe – od bankarstva, preko međunarodnog transporta do koordinisanja hitnih službi.
“Izuzetno je važno da održimo dominaciju ne samo u vazduhu, već i u svemiru. I zbog toga smo morali da preduzmemo određene korake da možemo da se pobrinemo za opasnost kada do nje dođe”, rekao je Majnk.
CNN se obratio Svemirskim snagama za komentar.
Široka tumačenja Sporazuma o svemiru
Iako Sporazum o svemiru iz 1967. godine zabranjuje nuklearno oružje ili oružje za masovno uništenje u orbiti, on ne zabranjuje upotrebu konvencionalnog oružja u svemiru niti upotrebu oružja sa Zemlje protiv objekata u svemiru – što ostavlja prostora za tumačenje.
Tramp je prošlog decembra potpisao izvršnu naredbu, kojom superiornost SAD u svemiru proglašava za “mjeru nacionalne vizije i snage vere”. Naredbom se ističe potreba razvoja tehnologije nove generacija uz naglasak na razvoj tehnologija protivraketne odbrane i obezbjeđivanje sposobnosti za suprotstavljanje prijetnjama, uključujući “bilo kakvo razmještanje nuklearnog oružja u svemiru”.
Ova izvršna uredba predstavljala je korak ka Trampovom predloženom sistemu protivraketne odbrane „Zlatna kupola”, ambicioznom planu vrijednom više milijardi dolara, inspirisanom izraelskim sistemom “Gvozdena kupola”, za koji zvaničnici tvrde da bi omogućio SAD da presretnu rakete lansirane sa bilo koje tačke na svijetu.
SAD su ostale nedorečene po pitanju planova za razvoj ovog raketnog štita, za koji se Tramp nada da će biti završen do 2028. godine. Kako je CNN ranije izvijestio, Pentagon je zakazao prvo veliko testiranje neposredno pred izbore 2028. godine, prema navodima dva izvora upoznata sa situacijom.
Govoreći u ponedjeljak, Majnk je takođe izjavio da je američki program svemirskih presretača napredovao “od početnog ugovora do hardvera spremnog za let za manje od godinu dana”, ne otkrivajući pritom dodatne detalje.
