Državna revizorska institucija (DRI) izvršila je kontrolu realizacije preporuka datih u Izvještaju o reviziji „Uspješnost sprovođenja Nacionalnog programa za rano otkrivanje raka dojke“.
“Cilj revizije bio je unapređenje procesa skrininga i jačanje sistema ranog otkrivanja raka dojke u Crnoj Gori. Na osnovu nalaza, DRI je Ministarstvu zdravlja i Institutu za javno zdravlje Crne Gore dala 10 preporuka za poboljšanje ovog programa”, saopšteno je iz DRI.
Kolegijum DRI, u sastavu dr Branislav Radulović, rukovodioca, i Siniše Čađenovića, člana Kolegijuma, utvrdio je da su subjekti revizije, u periodu od objavljivanja Izvještaja 26. septembra 2022. do 3. oktobra 2025. godine, preduzeli aktivnosti na realizaciji preporuka. Od ukupno 10 preporuka, osam je potpuno realizovano, dok su dvije još u fazi sprovođenja.
Preporuke u fazi realizacije odnose se na uspostavljanje funkcionalnih registra za rak i registra skrininga raka dojke, kao i na obezbjeđenje unosa podataka i vođenje evidencija u zdravstvenim ustanovama koje sprovode skrining.
“Institut za javno zdravlje Crne Gore realizovao je sedam od devet planiranih aktivnosti u okviru preporuka, a preostale aktivnosti očekuju se kroz strateški projekat LIFEGATE, koji finansira Evropska unija kroz Interreg VI-A IPA program prekogranične saradnje Hrvatska–BiH–Crna Gora 2021–2027. Za Crnu Goru u okviru projekta opredijeljeno je 2,6 miliona eura, a aktivnosti će sprovoditi Klinički centar Crne Gore i Institut za javno zdravlje. Projekat je planiran na 36 mjeseci”, navodi se u saopštenju.
Preporuka koja se odnosi na vođenje evidencija i unos podataka u sistem biće realizovana kroz program Evropske unije za zdravlje – EU4Health, u okviru zajedničke akcije eCAN. Projekat ima za cilj unapređenje digitalnih kapaciteta centara za liječenje raka širom Evrope, jačanje digitalnih vještina i kompetencija, razvoj telemedicinskih rješenja i standardizaciju rada u skladu sa EU regulativom. U Crnoj Gori, odgovorni su Ministarstvo zdravlja, Institut za javno zdravlje i Klinički centar Crne Gore, a projekat je planiran u periodu 2025–2029. godina.
I pored visokog stepena realizacije preporuka, DRI konstatuje da Nacionalni program za rano otkrivanje raka dojke još uvijek nije u potpunosti implementiran jer obuhvata samo četiri opštine.
Takođe, dodaje se, nabavka dva digitalna mamografa za KBC Berane i KBC Kotor još uvijek nije dala očekivani efekat, jer mamografi nisu u upotrebi u procesu skrininga.
DRI će nastaviti da prati sprovođenje preostalih aktivnosti kako bi Nacionalni program bio realizovan u punom kapacitetu i obuhvatao cijelu ciljnu populaciju u Crnoj Gori. Subjekti revizije dužni su da dostave novi Izvještaj o realizaciji preporuka do 21. oktobra 2026. godine.
