Doplivali su ili preskočili ogradu, njih 49.000 za nekoliko dana. Kriza u španskoj eksklavi Seuti, na afričkom tlu, podstakla je neke u Berlinu da oštro kritikuju Madrid i traže hitno zatvaranje njemačkih granica.
Nije dugo trebalo da, nakon dramatičnih scena iz afričke eksklave koja pripada Španiji, vodeći njemački tabloid Bild upita: “Da li sada migranti iz Seute dolaze kod nas?”
Hitno se mora razgovarati sa Marokom, traži Ginter Krings zamjenik šefa poslaničkog kluba vladajućih Demohrišćana. „Samo uz pomoć naših južnih susjeda možemo spriječiti veći juriš migranata na Evropu“, rekao je on za Bild.
Špansko Ministarstvo unutrašnjih poslova u petak (31. jul) procijenilo je da je oko 49.000 migranata stiglo u Seutu prethodnih dana. Ranije su mediji baratali višestruko manjom brojkom.
Snimci prikazuju uglavnom mlađe muškarce koji su preskočili graničnu ogradu ili doplivali do španske eksklave. Najmanje 18 ljudi poginulo je u pokušaju da uđu na teritoriju kojom Španija upravlja vjekovima.
Neki od onih koji su uspjeli da pređu more bili su vidno iscrpljeni i na ivici smrti. Drugi su bili ushićeni, uzvikivali „Živjela Španija!“ dok su bacali papuče u vazduh ili klečali da poljube špansko tlo.
Zašto baš sada?
Dok radikalni desničari u Španiji govore o „invaziji“, vlasti su poslale vojsku da pomogne policiji u Seuti. Vlada u Madridu navela je da šalje jedinice radi obezbjeđenja granice, vazdušnu podršku, kao i ronilačke timove koji patroliraju vodama.
Nije jasno šta je izazvalo navalu na Seutu, piše New York Times. Poznavaoci prilika spekulišu da je moguće da je Maroko bio nezadovoljan nedavnim naporima Španije da produbi veze sa Alžirom, pa je namjerno popustio kontrolu sa svoje strane.
Lokalne vlasti u Seuti, s druge strane, nezadovoljne su odlukom Vrhovnog suda, saopštenom prethodnih sedmica, prema kojoj migranti koji u Španiju stižu morem ne mogu biti odmah vraćeni u Maroko, već moraju proći odgovarajuće procedure, za razliku od onih koji budu uhvaćeni prilikom preskakanja kopnene ograde.
Vjeruje se da je i to podstaklo neuobičajeno veliki broj ljudi da kilometrima plivaju do Seute, što je neke koštalo života.
Traži se zatvaranje granica
Desničari u Španiji krive novi plan španske vlade da omogući put ka legalnom statusu migrantima bez dokumenata koji su već u zemlji, tvrdeći da to privlači nove migrante.
Slično smatra i njemački demohrišćanin Krings: „Odluka španske Vlade da dodijeli državljanstvo za 500.000 ilegalno pristiglih Afrikanaca dodatno je pogoršala probleme za tu zemlju i Evropu. Ona djeluje kao podsticaj za nove pokušaje ilegalnog prelaska granice.“
On je optužio Španiju da je „praktično podrila“ sporazume koje je Evropska unija gradila godinama. „Ko nagrađuje ilegalne dolaske, dobija više ilegalnih dolazaka“, dodao je parlamentarac.
Još se čeka eventualna reakcija njegovog partijskog šefa i kancelara Fridriha Merca. Ima i onih koji traže odlučnu akciju.
Manuel Osterman, takođe član Demohrišćana i predsjednik policijskog sindikata DPolG, traži „robusno obezbjeđivanje njemačke granice policajcima i najsavremenijom tehnikom“.
Sličan zahtjev ima i Alis Vajdel, liderka desničarske Alternative za Njemačku, trenutno najpopularnije stranke u zemlji prema anketama. I Vajdel traži zatvaranje granica jer pretpostavlja da je Njemačka krajnji cilj migranata. “Ne smije se ponoviti 2015. “, napisala je na mreži X, aludirajući na početak pojačanog dolaska izbjeglica i migranata Balkanskom rutom.
Desničarska vlada u Italiji odmah je zatražila da Španija bude privremeno suspendovana iz Šengena zbog “nekontrolisane ilegalne migracije”. Seuta, međutim, nije dio Šengena, iako jeste dio Evropske unije.
Evropska komisija ponudila je pomoć Madridu putem granične agencije Fronteks. Iz Brisela je saopšteno da su u kontaktu i sa zvaničnicima Maroka.
Sančez u problemu
Migracije ka Seuti, kao i ka Melilji, još jednom autonomnom španskom gradu na sjeveru Afrike, već dugo izazivaju tenzije između Maroka i Španije. Riječ je o jedinoj kopnenoj granici Evropske unije sa Afrikom.
Premijer Pedro Sančez suočava se sa ozbiljnim izazovom. Taj socijalista učinio je Španiju jednom od najpoželjnijih zemalja za legalne migrante, ali u nju prije svega dolaze ljudi iz Latinske Amerike.
„Španska vlada u potpunosti je posvećena pružanju neposrednog odgovora na situaciju u Seuti“, napisao je Sančez na društvenim mrežama u četvrtak. U petak je otputovao na lice mjesta.
Desničarska opozicija iskoristila je situaciju za napad. „Ovo je invazija“, rekao je Santjago Abaskal, lider krajnje desne stranke Voks, optužujući Sančezovu vladu da namjerno poziva migrante, koje je, bez dokaza, opisivao kao kriminalce, silovatelje i potencijalne glasače ljevice.
Svi kapaciteti u Seuti su popunjeni. Agencija AFP javlja da se u marokanskom gradu Fnideku, nadomak Seute, nalazi na stotine ljudi koji tvrde da će pokušati da se domognu španskog tla.
Oko 400 ljudi istovremeno je stiglo i u drugu špansku eksklavu uz Maroko, Melilju. Tamošnji zvaničnici navode da je situacija i dalje pod kontrolom.
